کد خبر : 113149
تاریخ انتشار : یکشنبه 5 دسامبر 2021 - 18:34

رئالِ کم‌رمق برای تماشاگری که به شوقِ دیدن قصه به تماشا نشسته!

رئالِ کم‌رمق برای تماشاگری که به شوقِ دیدن قصه به تماشا نشسته!

وجود بازی‌های باورناپذیر در موقعیت‌های نسبتاً زیاد منجر به عدم همراهی آن دسته تماشاگرانی میشود که به شوق “دیدن قصه و داستان” به تماشای اثر نشسته‌اند اما هربار خسته‌تر و کسل‌تر میشوند!

عصر فرهنگ؛ پوریا فرجی-نمایش صحنه‌ای “سیانوز”، این شب‌ها در عمارت نوفل‌لو‌شاتو اجرا میشود. قالب کار برای سبک رئال طراحی شده است و با کمترین امکانات صحنه تلاش میکند تا درباره یک رخداد امروزی در جامعه ایران بیان خاص خود را داشته باشد و زاویه‌ای بسازد تا تماشاگر از آن زاویه شاهد موضوع قصه‌ای باشد که برای هر ایرانی امروزی در بستر داستانی خودش ناشناس نیست.

قصه از یک فضای فرضی آپارتمانی آغاز میشود و به مرور تماشاگر شاهدِ توصیف و تعریف دیالوگی و منولوگی از یک قضاوت و پیشداوری عجولانه و نمایه‌های مکتوم‌کننده‌ی حقیقت است که درباره شخصی روایت میشود که همه‌ی قصه بر محور آن شکل گرفته و پیش میرود. قصه به خودی خود به جهت فرم مناسبی که برای آن انتخاب شده مانند رودخانه‌ای راه خود را پیش میگیرد و جذابیت و حرف خود را در خود عیان دارد؛ همچنین میزانسن و سلیقه و خلاقیت کارگردان در حرکت‌ها و فرم‌ها کاملاً در خدمت متن و قصه است ولی آنچه این پازلِ قصه‌گو را ناگهان متشنج میکند، جنس بازی‌های کاراکترهاست که تلاش میکنند تا رئال پیش بروند اما قدرت و رمق کافی میسر نمیشود و نوعی از عدم باورپذیری در بازی‌ها در بخش‌های زیادی از اثر موج میزند.

در این نمایش، بدن به مثابه فرمیِ آن برای تقویت و جان دادن به داینامیک صحنه به خوبی خلاقیت در میزانسن را نمایان ساخته و اگر این اتفاق جذاب و مناسب [با اغماض] از بازی‌هایِ غیرقابل باور منفک شود، تکنیک‌ها و سلائق در میزانسن‌ها که شکل نامرئی از وجود کارگردان در صحنه است قابل دفاع و جذاب است اما از دیگر سو، میزان توان و مهارت بازیگر در خدمت این روند تکنیکی نیست؛ لذا میزانسن منجر به جذب تماشاگر به فضای موقعیت‌های صحنه شده اما وقتی بازی‌ها از یک رئال باورپذیر تبعیت نمیکند طبیعتاً تماشاگر نیز مشغول و مسحورِ موقعیت نمی‌شود و تکرار مداوم این متغیر مزاحم در موقعیت‌های نسبتاً زیاد منجر به عدم همراهی آن دسته تماشاگرانی میشود که به شوق “دیدن قصه” و برقراری ارتباط با جهان داستان به تماشای اثر نشسته‌اند اما هربار خسته‌تر و کسل‌تر میشوند.

بازیِ رئال خنجر دو دمی است که اگر از یک صورت باورپذیر و منشعب از یک احساس ادراک شده و تغییر ماهیت یافته به یک خیالِ مأنوس شکل نگرفته باشد، نه تنها بر دل و روح و روان مخاطب و تماشاگر زخمه نمیزند و به آن نفوذ نمیکند و باورهای او را به چالش نمیکشد، که در آن و لحظه‌ای شخصیت و کاراکتر را ذبح میکند و در صورت تداوم این روندِ عدم باورپذیری در قالب یک کاراکتر، شخصیت را به بدترین شکل به استهزا میکشد و موجودیت آن را تماماً به باد میدهد؛ در این صورت یا باید در شوق رسیدن به یک کمدی لبخند زد و یا تحمل کرد تا این زجر تمام شود.

دقیقاً تا آنجه که این نمایش رضایت میدهد تا برای لحظاتی ولو کوتاه از قالبِ ضدِ رئالِ کسل‌کننده و زجرآور خود خارج شود و شخصیت‌ها به کالبد بزرگنمایی شده‌ی تئاتریِ مرسوم و بازی‌های مبتنی بر دیالوگ و رودرو بازگردند، ناگهان ورق برمیگردد و اینجا قدری میشود با قصه و بیشتر با بازی‌ها ارتباط گرفت؛ کما اینکه یکی از لحظاتی که تماشاگر مجال میابد تا نفس راحتی ولو برای لحظاتی کوتاه بکشد، صحنه‌ا‌ی است که در یک فرآیند بازی در بازی و چشم‌بندی و…، میشود با بخشی از داستان در یک قالب جذاب و پرکشش و پرانرژی و مملو از فراز و فرود و خلاقیت در میزانسنِ در خدمت روایت داستان ارتباط برقرار کرد؛ اما در این بین نیز آنچه کمی از قدرت این بخش کاسته است، اُفت و فرود ریتم است که در مقاطعی میان بیان و روایت داستان با حرکت و داینامیک صحنه ایجاد تعارض نموده است. در مجموع بازی‌ها با سوژه فرضی و دیوار چهارم چنگی به دل نمیزند اما در این رخوت، بازی‌های رودرو و ترکیبی قدری پذیرش اثر و برقراری ارتباط با آن را ممکن میسازد.

در مجموعِ بازی‌ها و حرکت‌ها آنچه بیش از سایر موارد توی ذوق میزند، عدم وجود تعادل در ریتم و وجود یک نوسان مزاحم در اُفت ریتم است که وقتی در مسیر روایت داستانی قرار نمیگیرد محسوس‌تر میشود که در دورکردن فضای ذهنی و روانی تماشاگر از روایت قصه نقش متهم اصلی را ایفا کرده است و در موارد نسبتاً زیادی ریتم به مثابه ستونِ موقعیت‌ها ناغافل فرو میریزد و این مسئله در به هم زدنِ ارتباط بازیگر به عنوان کنشگر صحنه با تماشگر به عنوان واکنشگر در مقابل نمایش محسوس است و در این بین کیفیت حس و خیال القایی در این نسبت در بیشتر موارد بسیار ضعیف و شکل نگرفته است.

پایان متن/

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.