کد خبر : 37696
تاریخ انتشار : جمعه 18 دسامبر 2020 - 12:45

از بوم‌فرهنگ‌ها تا بوم‌نمایش، از رسم تا رقص (۱)

از بوم‌فرهنگ‌ها تا بوم‌نمایش، از رسم تا رقص (۱)

این اکتشافات می تواند دسترسی به منشا رقص ایرانی که از زمان ظهور میتراگرایی در حدود بیش از دو هزار سال پیش از پدیدار شدنِ ” گاهشمار” [تقویم] وجود داشته است را برای ما فراهم سازد.

New day is New year. Have you ever heard about Nowruz? | by shirin zandieh  | Medium

ایران با پیشینه ای چندین هزار ساله در تمدن، همواره نقش بزرگی در رقم زدن تاریخ جهان ایفا نموده است. این دوران همواره با بسیاری از پیروزی های شیرین و پایه‌گذاری اولین امپراطوری در جهان در کنار اتفاقات دردناک و شکست های متوالی همراه است. موارد زیر مقدمه یک کار تحقیقاتی جامع در مورد تاریخ رقص [های] ایرانی است که در سالهای پیش رو انجام می شود و امیدوارم از نظر کیفیت و محتوا، سهمی در بهبود شناخت این هنر ملی داشته باشد. تاریخ فراموش شده‌ی رقص [های] ایرانی، میراثی جهانی است که باید تولد دوباره ای را برای آن رقم بزنیم. من در این خلاصه-مقاله، هفت دوره گوناگون از آیین‌های پیش از تاریخ میتراگرایی تا زمان اکنون را که شامل وقایع و قسمتهای سرنوشت ساز، پیشرفت ها و حتی تخریب‌های این هنر نیز بوده است را انتخاب نموده و مورد بررسی قرار داده‌ام. همانطور که جامعه ایرانی و نسل جدید به سمت دوره‌ی روشنگری حرکت می کنند، ظهور هزارۀ جدید برای رقص [های] ایرانی نیز  بی‌گمان آبستن یک دوره‌ی پربار است (نیما کیان).

*

تاریخ پر فراز و نشیبِ رقص ایران برای جهان کاملا ناشناخته مانده است که ناشی از وضعیت سیاسی  فعلی کشور است. اما در کنار وضعیت سیاسی، یکی از دلایل دیگر این دیده نشدن، کمرنگ شدن شور پژوهش و تلاش در این زمینه از سوی جامعه فرهیخته این رشته در ایران و دلیلِ دیگر، آغاز اکتشافات و کاوش های باستان شناسی در سی سال گذشته است. این اکتشافات می تواند دسترسی به منشا رقص ایرانی که از زمان ظهور میتراگرایی در حدود بیش از دو هزار سال پیش از پدیدار شدنِ ” گاهشمار” [تقویم] وجود داشته است را برای ما فراهم سازد. [همواره با واژۀ رقصِ ایرانی در نزاع هستم. چرا که مجموعۀ اقوام و مراسم در ایران، یک جعبۀ مدادرنگی هزار رنگ است و نمیتوان هیچ کدامشان را برتر از دیگری دانست؛ ایران، کشورِ ژاپن نیست که با یک لباس و یک غذا ملی بودنش را اثبات کند. بنابراین رقص‌های ایرانی، لباس‌های ایرانی، غذاهای ایرانی و غیره، درست است. در ایران “ها” ی جمع را در مسائل فرهنگی فراموش نکنیم – آ.ج.] 

به موجب این اسناد، ایران را می‌توان یکی از امپراتوری‌های باستان دانست که روش‌مند به توسعۀ هنر رقص ‌پرداخته است. برای نیاکان‌مان حرکت یا رقص پدیده‌ای ویژه با کاربردهای معنوی و مذهبی در آیین‌ها بوده و هست. به هر روی برای برخی افراد، تحولات سیاسیِ سال ۱۳۵۷ که باعث محدودیت‌هایی در این هنر شده است. امروزه قابل پذیرش نیست همان هنری که روزگاری نقش اصلی را در گسترش و پیشرفت آیین‌ها و مراسم بومی ایران داشته، امروز در جایگاه آفت قرار بگیرد. [محدود و سانسور نشد. دیدگاه دستگاه‌های دولتی از روی آیین‌ها و مراسم‌ برداشته شد و هرآنچه به نام فعالیت فرهنگی بود پیشتر و بیشتر در قالب رقص محلی و رقص به طور کلی معرفی شده در نتیجه کاربرد ابزاری خود را در مسیر گسترش فرهنگ از دست داد و با تجاری شدن این ژانر بومیان نیز به جای انجام کل یک مراسم خاص، فقط بخش سرگرم کنندۀ آن یعنی رقص را برای رسانه ای کردن و جلب مخاطب برگزیدند. از این روی خدشه دار کردن آنچه وامدار آنیم، به دستِ مردم و خودِ بومی ها ممکن شد و دولت با عبور از جنگ، تمرکزی روی این موضوع نداشت. بنابراین، نمیتوان هیچ یک از دولت های پس از انقلاب را در تخریب این موضوع مهم، مقصر دانست. مردم به ویروسِ پارادایمِ نادیده گرفتن و سندروم فراموشی دچار شده و دولت هایی که از دل همین مردم بر سر کار رفته اند نیز در مدیریت کلان، جایی برای پرداختن به این موضوع را مهم نمیدانستند آ.ج.].

ایران با پیشینه ای چندین هزار ساله در تمدن، همواره نقش بزرگی در رقم زدن تاریخ جهان ایفا نموده است. این دوران با بسیاری از پیروزی های شیرین و پایه‌گذاری اولین امپراطوری در جهان در کنار اتفاقات دردناک و شکست های متوالی همراه است. موارد زیر مقدمه یک کار تحقیقاتی جامع در مورد تاریخ رقص [های] ایرانی است که در سالهای پیش رو انجام می شود و امیدوارم از نظر کیفیت و محتوا، سهمی در بهبود شناخت این هنر ملی داشته باشد. تاریخ فراموش شده‌ی رقص [های] ایرانی، میراثی جهانی است که باید تولد دوباره ای را برای آن رقم بزنیم. من در این خلاصه-مقاله، هفت دوره گوناگون از آیین‌های پیش از تاریخ میتراگرایی تا زمان اکنون را که شامل وقایع و قسمتهای سرنوشت ساز، پیشرفت ها و حتی تخریب‌های این هنر نیز بوده است را انتخاب نموده و مورد بررسی قرار داده‌ام. همانطور که جامعه ایرانی و نسل جدید به سمت دوره‌ی روشنگری حرکت می کنند، ظهور هزارۀ جدید برای رقص [های] ایرانی نیز  بی‌گمان آبستن یک دوره‌ی پربار است.

ادامه دارد…

به کوشش: نیما کیان
برگردان: محمد حسین داورزنی
ویرایش: هدیه دولتشاهی، زهرا روزبه، ملیحه چمنی، مریم رضانیا
نقد در متن: آبتین جاوید

تنظیم و گردآوری: پوریا فرجی

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.